Fındık Toplamak Çocuk Oyunu Değildir!

Herkese merhaba,

İki haftalık Doğu Karadeniz tatilimden sonra bölgenin en önemli geçim kaynağı olan fındık ile ilgili bir yazı yazmamak olmazdı…

Ağırlıklı olarak Orta ve Doğu Karadeniz illerinde yetiştirilen fındık, bu illerde yaşayan yaklaşık 500 bin ailenin en önemli geçim kaynağıdır.

Karadeniz Bölgesinde 600 ila 700 bin hektar üzerinde üretimi yapılan fındık ile Türkiye, dünyanın en önemli fındık üreticisi konumundadır.

Dünya Fındık ihracatının %75 i ülkemiz tarafından karşılanmaktadır.

Hal böyleyken büyük ihracat payına sahip fındık, sadece Karadeniz Bölgesini değil tüm Türkiye’yi ilgilendiren bir konu haline gelmiştir.

Coğrafi durumuna göre ağustos ayında başlanılan fındık hasadı bazı bölgelerde daldan, bazı bölgelerde ise silkeleme yöntemi ile toplanmaktadır. Fındık toplama süresi arazinin büyüklüğüne ve konumuna göre 10 ila 30 gün arasında sürmektedir.

Mevsimlik Çocuk İşçiler ve METİP
Fındık Toplamak Çocuk Oyunu Değildir

Arazisi küçük olanlar fındıklarını kendi aile üyeleri ile toplarken arazisi büyük olanlar mevsimlik yerel işçi tercih etmektedirler.

Mevsimlik işçiler, genelde Güney Doğu Anadolu bölgesinden gelen doğu kökenli vatandaşlarımızdır. Bu işçiler Aileleri ile birlikte hasattan önce bölgeye gelir, bir kısmı toplama alanlarında barınır, bir kısmı ise üreticilerin işçi evinde veya fındık toplama alanında kurdukları çadırlarda kalırlar.

Bu süreçte şüphesiz en büyük sıkıntıyı mevsimlik işçilerin 0-16 yaş grubundaki çocukları yaşamaktadır. Nispeten yaşları daha büyük olan çocuklar fındık toplamak için ebeveynleri ile çalışmaya giderken, yaşları daha küçük olanlar çadırlarda bırakılırdı. Çadırda bırakılan çocuklar; beslenme, eğitim, sağlık, temizlik, güvenlik ve anne – baba sevgisi gibi birçok imkândan mahrum kalırdı.

Mevsimlik Çocuk İşçiler ve METİP
Fındık Toplamak Çocuk Oyunu Değildir

Uluslararası Çalışma Örgütüne (ILO) göre Türkiye’de 0-16 yaş aralığında yaklaşık 1 milyon çocuk işçi bulunmaktadır. Bu işçilerin 400 bini ise mevsimlik tarım işçiliğinde çalıştırılmaktadır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR !  Yavaş Şehrin Balıkçı Kasabası / Sığacık...

Geçmişten süre gelen bu sıkıntılar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2010 yılında başlatmış olduğu METİP (Mevsimlik Gezici Tarım İşçilerinin Çalışma ve Sosyal Hayatlarının İyileştirmesi Projesi) ile büyük ölçüde giderilmiştir.

METİP nedir, amacı ve bileşenleri nelerdir ?

Projenin amacı; mevsimlik gezici tarım işçisi olarak çalışmak amacıyla, bulundukları illerden diğer illere aileleri ile birlikte giden vatandaşlarımızın, özellikle çocukların, bu süreçte yaşadıkları sorunların tespiti ve giderilmesidir.

Proje kapsamında; ulaşım, barınma, eğitim, sağlık, güvenlik, sosyal çevre ile ilişkiler ve sosyal güvenlik bileşenleri konusunda çalışmalar yapılmaktadır. Proje sadece Karadeniz Bölgesindeki mevsimlik işçileri kapsayan bir proje değildir. Projenin uygulanmaya başladığı 2010 yılından bu yana 38 valilik tarafından teklif edilen 65 yerel projeye destek verilmiştir.

Yazımızın konusu fındık olduğu için size sadece Karadeniz Bölgesindeki METİP çalışmalarından bahsedeceğim.

Bu proje kapsamında Ordu ili sınırları içerisinde 4 METİP alanı oluşturuldu. Bu alanlardan bize en yakın olanı Ordu’nun İkizce ilçesinde bulunan Selahattin Tiryaki Ortaokulu bahçesinde kurulan barınma alanıydı. Bu barınma alanına taşımalı sistem ile getirilen mevsimlik işçilerin çocukları özellikle eğitim, oyun, sağlık, güvenlik ve beslenme hizmetlerinden faydalanmış oldular.

METİP sayesinde bu çocuklar fındık bahçelerinde değil, eğitim öğretimin devam ettiği güvenli alanlarda çağdaş yaşamın gerektirdiği şekilde bu süreci tamamladılar.

Mevsimlik Çocuk İşçiler ve METİP
Fındık Toplamak Çocuk Oyunu Değildir

METİP kapsamındaki hizmetler 2010 yılından 2013 yılına kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından karşılanmıştır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR !  Topan Karakılçık Ata Ekmeği'nin Öyküsü / Ulamış Köyü – Seferihisar

Altyapısı METİP kapsamında oluşturulan hizmetler 2014 yılından itibaren valilikler, kaymakamlıklar, belediye başkanlıkları, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı gibi kurumlarca yürütülmektedir.

Yazımın başlığında da belirttiğim gibi fındık toplamak çocuk oyunu değildir, çocuk işçi çalıştırmak SUÇTUR.

Devletimizin bu projesi ve cezai yaptırımları ile artık çocuklar ait oldukları şekilde eğitim ve öğretim hizmetlerinden faydalanmakta, sağlıklı koşullarda bu süreçleri sorunsuz bir şekilde tamamlamaktadır.

Yazımın sonuna geldiğimde bu yazıyı yazmamda emeği geçen sayın Fatma Baş’a teşekkür etmek istiyorum. Fatma Hanım, Ordu – Ünye’de 10 yılı aşkındır tarım danışmanlığı yapmaktadır. Aynı zamanda bu sene utz / ra programına dâhil olmuştur. “UTZ, sürdürülebilir kahve, çay, kakao ve fındık tarımı için bir sertifikasyon programıdır. Program, insanlar ve doğa için daha iyi bir gelecek yaratmaya çalışan uluslararası kar amacı gütmeyen bir organizasyon olan Rainforest Alliance’ın bir parçasıdır.”

Çocukların işçi olarak çalıştırılmadığı, özgürce koşup oynadıkları çağdaş ve güzel bir dünyada yaşamak ümidiyle…

Sevgiyle kalın.

8 Comments Posted

  1. Yazınız fındık konusunda oldukça bilgilendirici… Ama bence özellikle çocuk işçi konusuna vurgu yapmanız çok iyi olmuş. Ellerinize, yüreğinize sağlık… Sevgiler

    • Mehmet Ali Bey, kıymetli yorumunuz için çok teşekkür ediyorum. Bölgenin en önemli ekonomik kaynağı olması sebebiyle parasal konularla gündem olan fındığa farklı bir bakış açısıyla bakmak istedim. Umarım başarılı olmuşumdur. İyi günler dilerim…

  2. Bir keresinde fındık toplama deneyimim olmuştu Tahsin Bey. 10 gün kadar sürdü.. Değil çocukların, yetişkinlerin bile çok zorlandığı bir süreçtir fındık toplama işi. O yüzden METİP projesini hayata geçiren herkese teşekkür etmek gerekir. Bu bilgilendirme için çok teşekkürler..Selam ve sevgiler

    • Fatih Bey, güzel yorumunuz için teşekkür ederim. Proje, çocukların eğitimlerinin aksamaması, sosyal ve sağlık imkanlarından mahrum kalmamaları açısından çok kıymetli, umarım bu projeler aynı hassasiyetle devam eder…

  3. Öncelikle güzel ve bilgilendirici yazınız için çok teşekkürler…Yazının bana anımsattığı ise; Çocukluğumda (8-16 yaş arası), günlerce, haftalarca hatta 1 ayı bulan sürede ailemle birlikte çok fındık toplamış birisi olarak söyleyeceğim şudur. Evet fındık toplamak bir çocuk için çok ağır bir iş ancak ailemle birlikte çalışmak, onların hayatına ortak olmak meğer ne kadar keyifliymiş. Şimdi daha çok anlıyorum…. Sevgiler…

Bir Cevap Yazın